Ο ρόλος των λιποδιαλυτών βιταμινών στον ανθρώπινο οργανισμό
| Βιταμίνη (τύπος) | Λειτουργίες | Πηγές |
| Βιτ. Α | Όραση Αύξηση Ανάπτυξη οστών Ανάπτυξη δοντιών Διατήρηση της υγείας των επιθηλακιών ιστών Προφύλαξη από τον καρκίνο Συνένζυμο ή ορμόνη αντιοξειδωτική δράση | Συκώτι, καρότα, γάλα , σκούρα πράσινα/ κίτρινα λαχανικά, γλυκοπατάτες, κίτρινα φρούτα, θαλασσινά, ψάρια, ιχθυέλαια, αυγό |
| Βιτ. D | Απορρόφηση ασβεστίου Μεταβολισμός οστών και δοντιών Μεταβολισμός κιτρικού οξέος Ρύθμιση επιπέδων φωσφόρου & επιπέδων αμινοξέων στο αίμα Ανεπάρκεια: ραχίτιδα, τετανία, οστεομαλακία | Λίπη, έλαια, λιπαρά ψάρια, σκουμπρί, σολομός, τόνος, γάλα |
| Βιτ. Ε | Αντιοξειδωτική ουσία Προστατεύει τα κύτταρα από την οξείδωση Αντιοξειδωτική δράση στα τρόφιμα π.χ. τηγάνισμα | Λίπη, έλαια, σιτηρά, ξηροί καρποί , όσπρια |
| Βιτ. Κ | Συντίθεται στο έντερο γι’αυτό δεν εμφανίζεται συχνά ανεπάρκεια Συντελεί στην πήξη του αίματος | Συκώτι, αυγά, λαχανικά |
Ο ρόλος των υδατοδιαλυτών βιταμινών στον ανθρώπινο οργανισμό
| Βιταμίνη (τύπος) | Λειτουργίες | Συμπτώματα ανεπάρκειας | Πηγές |
| Ασκορβικό οξύ C | Αντισκορβουτική Σχηματισμός κολλαγόνου Μεταβολισμός τυροσίνης- τρυπτοφάνης Αυξάνει την απορρόφηση του σιδήρου Μεταβολισμός λιπών | Υποκλινικό σκορβούτο Κλινικό σκορβούτο | Πορτοκάλια Γκέιπ φρουτ Λεμόνια Πιπεριές Πράσινα φυλλώδη λαχανικά Μπρόκολα Λάχανο Ντομάτα |
| Θειαμίνη Β1 | Συνένζυμο στο μεταβολισμό υδατανθράκων Συνένζυμο στη μετατροπή γλυκόζης σε λίπη Λειτουργία περιφεριακών νεύρων | Γαστρεντερικές διαταραχές Νευρολογικές διαταραχές Καρδιοαγγειακά προβλήματα Berri-berri | Χοιρινό Μοσχάρι Φιστίκια Σιτάλευρο Δημητριακά Ξηροί καρποί Συκώτι Όσπρια |
| Ριβοφλαβίνη Β2 | Μέλος φλαβοπρωτεϊνών (συνένζυμο FMN, FAD) Συμμετέχει στο μεταβολισμό υδατανθράκων , λιπών και αμινοξέων | Καταβολή Καθυστέρηση της επούλωσης των πληγών Χειλίτιδα Ρινίτιδα Γλωσσίτιδα Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα Αναιμία | Εντόσθια Γάλα Γιαούρτι Δημητριακά Αυγό Τυρί Άπαχα κρέατα Σιτάλευρο |
| Παντοθενικό οξύ Β3 | Συστατικό ενζύμων Σύνθεση πορφυρίνης Σύνθεση και διάσπαση λιπαρών οξέων Κύκλος κιτρικού οξέως Μεταβολισμός ανόργανων στοιχείων | Ευερεθιστικότητα Ανησυχία Απώλεια όρεξης Κεφαλαλγία Αδυναμία Αίσθημα καύσου στα πόδια Ταχυκαρδία Ασταθές βάδισμά | Εντόσθια Σιτάλευρο Ρύζι Ηλιόσποροι |
| Πυριδοξάλη Πυριδοξαμίνη Β6 | Συνένζυμο (φωσφορική πυριδοξάλη) Απαραίτητη στο μεταβολισμό των πρωτεϊνών | Διαταραχές νευρικού συστήματος Αυτισμός αναιμία | Δημητριακά Φυλλώδη λαχανικά Μπανάνα Καλαμπόκι Ψάρι Κρέας Συκώτι Όσπρια Κοτόπουλο Σόγια |
| Κοβαλαμίνες Β12 | Σχηματισμός ερυθρών αιμοσφαιρίων Διατήρηση ακεραιότητας νευρικού συστήματος Μεταβολισμός υδατανθράκων, λιπών, πρωτεϊνών | Μακροκυτταρική αναιμία Νευρολογικά συμπτώματα | Γάλα Γαλακτοκομικά Κρέατα Ψάρια Αυγά Κοτόπουλο Εντόσθια Θαλασσινά |
| Βιοτίνη | Συνένζυμο απαραίτητο στο μεταβολισμό των υδατανθράκων, λιπών και πρωτεϊνών | Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, απώλεια όρεξης, ναυτία, εμετοί, κατάθλιψη, μείωση αριθμού ερυθρών αιμοσφαιρίων | Τυρί , κρέας, εντόσθια, σιτάλευρο |
| Νιασίνη | Συστατικό των συνενζύμων NAD και NADP (αναπνευστική λειτουργία κυττάρου) | Πελλάγρα Δερματίτιδα Διαρροϊκές κενώσεις Διανοητική ανεπάρκεια | Δημητριακά Άπαχα κρέατα Κοτόπουλο Ψάρια Ξηροί καρποί Όσπρια Συκώτι |
| Φολικό οξύ | Συνένζυμο σε πολλές λειτουργίες- αντιδράσεις Σχηματισμός πουρινών, τυροσίνης, σύνθεση χολίνης | Μεγαλοβλαστική, μακροκυτταρική αναιμία | Συκώτι Όσπρια Φυλλώδη λαχανικά |
Ο ρόλος των ανόργανων συστατικών στη διατροφή
| Ανόργανα συστατικά | Λειτουργίες | Πηγές |
| Ασβέστιο Ca | Συστατικό των οστών Απαραίτητο για την καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος Συντελεί στην πήξη του αίματος, στην ορμονική λειτουργία Ενεργοποιεί και απενεργοποιεί ένζυμα | Γάλα Προϊόντα γάλακτος Ιχθυέλαια Αυγά Πράσινα λαχανικά |
| Φώσφορος Ρ | Συστατικό των οστών Συντελεί στο μεταβολισμό των υδατανθράκων και λιπών | Κρέας Κοτόπουλο Ψάρια Αυγά Δημητριακά Όσπρια Γάλα Γαλακτοκομικά Ξηροί καρποί |
| Σίδηρος Fe | Συστατικό της αιμοσφαιρίνης (απαραίτητο στη μεταφορά οξυγόνου) | Κρέας Συκώτι Σπλήνα Αυγό Φακές Φασόλια Πράσινα λαχανικά Πλήρες ψωμί |
| Ιώδιο Ι | Συστατικό της θυροξίνης Απαραίτητο για την καλή λειτουργία του θυρεοειδούς | Ψάρια, θαλασσινά, μύδια, καβούρια, αχινοί |
| Φθόριο F | Προλαμβάνει τη φθορά των δοντιών Συστατικό του σμάλτου των δοντιών | Όλες οι τροφές σε μικρές ποσότητες |
| Κάλιο Κ | Απαραίτητο για την ισορροπία των υγρών του σώματος Απαραίτητο για τη μυϊκή λειτουργία | Πατάτες Σταφίδες κρεμμύδια, ξηροί καρποί σαρδέλες μπανάνες |
| Νάτριο Να | Απαραίτητο για την ισορροπία των υγρών του σώματος Απαραίτητο για τη μυϊκή λειτουργία | Χλωριούχο νάτριο (αλάτι) σε μικρές ποσότητες σε όλα το τρόφιμα |
| Χλώριο Cl | Απαραίτητος για το σχηματισμό του υδροχλωρικού οξέως Ένα από τα σπουδαιότερα ανιόντα που υπάρχουν στον οργανισμό Συντελεί στη διατήρηση της οσμωτικής πίεσης και στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος | Χλωριούχο νάτριο |
| Ψευδάργυρος Zn | Συμμετέχει σε σειρά ενζυμικών λειτουργιών | Συκώτι, κρέας, δημητριακά, λαχανικά, ξηροί καρποί |
| Μαγνήσιο Mn | Συμμετέχει σε μια σειρά ενζυμικών λειτουργιών, στο μηχανισμό παραγωγικής ενέργειας, στην αερόβια καύση της γλυκόζης, στους μηχανισμούς σύνθεσης πρωτεΐνης | Αλεύρι σικάλεως, σόγιας Ξηροί καρποί Φασόλια Θαλασσινά Δημητριακά Πράσινα λαχανικά |
| Χαλκός Cu | Απαραίτητος για την απορρόφηση του σιδήρου | Κρέας, Συκώτι, Δημητριακά, Ξηροί καρποί Όσπρια |
| Μαγγάνιο Μg | Σημαντικός ο ρόλος του στο σχηματισμό των οστών, την πήξη του αίματος, τη δράση της ινσουλίνης, τη διέγερση ενζύμων, στο μεταβολισμό υδατανθράκων, λιπών , πρωτεϊνών | Ρύζι σιτάρι μαρούλι φασόλια φιστίκια πατάτες δημητριακά |
| Σελήνιο Se | Συστατικό πολλών ενζύμων Λειτουργεί σε συνεργασία με τη βιταμίνη Ε | Θαλασσινά Κρέας Δημητριακά |